Noa Gaoning Pekin xalqaro muloqot klubi platformasida e’lon qilingan maqolasida o‘zgaruvchan Yevroosiyo tartibotida Markaziy Osiyo mamlakatlarining ortib borayotgan strategik ahamiyati tahlil qilinadi. Muallif o‘zining O‘zbekistonga tashrifi, “Xitoy – Markaziy Osiyo” ikkinchi tadqiqot forumidagi ishtiroki va joylardagi kuzatishlariga asoslanib, Markaziy Osiyo chekkadagi “bufer hudud” maqomidan faol mintaqaviy o‘yinchi roliga o‘tayotganini ta’kidlaydi.
Maqolada mintaqaviy o‘zgarishlarning asosiy harakatlantiruvchi kuchlari sifatida O‘zbekiston va Qozog‘istonga alohida e’tibor qaratilgan. Unda bozor islohotlari, sanoatni modernizatsiya qilish, raqamli rivojlanish, investitsiyalarni jalb etish va transport bog‘liqligi Markaziy Osiyo iqtisodiy yuksalishining asosiy omillari sifatida ko‘rsatilgan. O‘zbekiston demografik o‘sish, ishlab chiqarishning rivojlanishi, raqamli tadbirkorlik va tobora faollashayotgan mintaqaviy siyosatni o‘zida mujassam etgan o‘ta dinamik bir misol sifatida keltiriladi.
Markaziy Osiyo taraqqiyotida yoshlar va yangi elitalarning o‘rni maqolaning markaziy mavzusidir. Gao mintaqadagi demografik o‘sish, oliy ta’lim tizimining kengayishi va mutaxassislarni xalqaro miqyosda tayyorlash kuchli global intilishlarga ega yangi avlodni shakllantirayotganini qayd etadi. Shu bilan birga, maqolada Xitoyning Markaziy Osiyodagi yosh elita bilan aloqalarida uzilish borligi, mamlakatning iqtisodiy ishtiroki ta’lim, iqtidorlarni rivojlantirish va intellektual doiralardagi ta’sir darajasiga hali mos kelmasligi aytiladi.
Umuman olganda, maqolada Markaziy Osiyo aloqalar, kapital, texnologiyalar va geosiyosiy ta’sirning yangi shakllanayotgan markazi sifatida ta’riflanadi. Unda mintaqaning kelajakdagi ahamiyati nafaqat transport yo‘laklari va tabiiy resurslar, balki raqamli infratuzilma, moliyaviy platformalar, sun’iy intellekt, turizm, madaniy diplomatiya hamda Markaziy Osiyo davlatlarining mustaqil, ko‘p vektorli strategiyalarni yuritish qobiliyati bilan ham belgilanishi ta’kidlanadi.
* Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.
