17-mart kuni Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) “Frontier Talks” turkumining “2026-yilda “Tinch atom” geosiyosati” deb nomlangan navbatdagi sessiyasini o‘tkazdi. Energetika diplomatiyasi va geosiyosati markazi tomonidan tashkil etilgan ushbu tadbir mintaqaviy va global masalalarda yadro energetikasining ortib borayotgan strategik ahamiyatini muhokama qilish uchun talabalar, tadqiqotchilar va mutaxassislarni bir joyga to‘pladi.
Sessiyada IXTI Energetika diplomatiyasi va geosiyosati markazi rahbari, JIDU mustaqil izlanuvchisi Dilshod Olimov hamda “O‘zatom” agentligi mutaxassisi Shoxmirzo Umarov ma’ruza qildi.
Sessiya davomida mamlakatimiz va butun mintaqa uchun muhim tashabbus sifatida taqdim etilgan O‘zbekistondagi birinchi atom elektr stansiyasi loyihasiga alohida e’tibor qaratildi. Ma’ruzachilar stansiyaning 2+2 modeli, jumladan, ikkita VVER-1000 reaktori va ikkita RITM-200N kichik modulli reaktori, shuningdek, milliy uran zaxiralaridan foydalanish, quruq sovitish tizimi va uni 2029–2035-yillarda ishga tushirish rejasini muhokama qildilar. Shuningdek, ishtirokchilar loyihadagi so‘nggi yutuqlar, xususan, RITM-200N reaktorining 1 va 2-energobloklari uchun poydevor qazish ishlari yakunlangani hamda joriy yilning 24-martidan beton quyish ishlarini boshlash rejalashtirilayotgani bilan tanishtirildi.
Muhokamalar davomida yadroviy sohadagi kengroq xalqaro o‘zgarishlar, jumladan, Qozog‘istonning tinch maqsadlardagi yadroviy dasturi, 2026-yilgi Parij yadroviy sammitining asosiy signallari, Yevropada yadroviy siyosat borasidagi yangilangan munozaralar va global elektr energiyasi ishlab chiqarishda yadro energetikasining ortib borayotgan o‘rni ham ko‘rib chiqildi. Ma’ruzachilar, shuningdek, O‘zbekiston yadroviy dasturining kengayib borayotgan xalqaro ahamiyati, jumladan, kichik modulli reaktorlar sohasida Amerika Qo‘shma Shtatlari bilan shakllanayotgan hamkorlik masalalariga ham to‘xtalib o‘tdilar. Sessiya ishtirokchilarning yadro energetikasining xalqaro tizimdagi roli ortib borishining geosiyosiy, iqtisodiy va texnologik jihatlariga katta qiziqishini aks ettirgan jonli savol-javoblar bilan yakunlandi.
