IXTI amaliyotchisi Aziza Saginbayeva bilan hammualliflikda yozilgan ushbu maqolada 2025-yil iyun oyida Prezident Li Chje Myonning inauguratsiyasi Janubiy Koreya tashqi siyosatini avvalgi ma’muriyatning qadriyatlarga asoslangan va geosiyosiy shuhratparast yondashuvidan milliy manfaatlar hamda iqtisodiy xavfsizlikka yo‘naltirilgan pragmatikroq strategiya tomon qanday o‘zgartirgani tahlil qilinadi.
Maqolada ta’kidlanishicha, Seulning qayta ko‘rib chiqilgan tashqi siyosati doirasida Markaziy Osiyo endilikda mustaqil geosiyosiy ustuvorlik sifatida ko‘rilmayapti. Aksincha, mintaqaga resurslar diplomatiyasi, ta’minot zanjirlari barqarorligi va strategik ahamiyatga ega xomashyodan foydalanish imkoniyati nuqtai nazaridan yondashilmoqda. Xitoyning eksport nazoratini kuchaytirishi va buning oqibatida Koreya sanoatiga yetkazib beriladigan mahsulotlarda uzilishlar yuzaga kelishi ortidan Janubiy Koreyaning noyob yer elementlari va muhim minerallar importini diversifikatsiya qilish zaruratiga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Mualliflarning fikricha, Qozog‘iston va O‘zbekiston Janubiy Koreya bilan geologik qidiruv, foydali qazilmalarni qazib olish, ularni qayta ishlashning ilg‘or texnologiyalari va uzoq muddatli ta’minot kelishuvlari bo‘yicha hamkorlikni kengaytirish orqali bu o‘zgarishdan manfaat ko‘rish uchun qulay mavqega ega. Shuningdek, maqolada Seulning Xitoyga nisbatan kamroq ziddiyatli yondashuvi Markaziy Osiyo hukumatlari uchun qo‘shimcha diplomatik moslashuvchanlik yaratishi mumkinligi qayd etilgan. Bu esa ularga raqobatchi tashqi kuchlar o‘rtasida siyosiy jihatdan nozik tanlov qilishga majbur bo‘lmasdan, Janubiy Koreya bilan hamkorlikni chuqurlashtirish imkonini beradi.
2026-yilda bo‘lib o‘tadigan “Koreya – Markaziy Osiyo” sammiti ushbu munosabatlar barqarorligining muhim sinovi sifatida baholanmoqda. Mualliflar Markaziy Osiyo davlatlari umumiy siyosiy bayonotlar bilan cheklanib qolmay, litiy, uran, nodir yer elementlari va boshqa muhim resurslar bo‘yicha aniq hamkorlik paketlarini taklif qilishi kerak, degan xulosaga keladi. Janubiy Koreyaning texnologik va iqtisodiy xavfsizlik arxitekturasiga tarkibiy jihatdan integratsiyalashish orqali mintaqa Koreyaning uzoq muddatli sarmoyalarini jalb qila oladi, xalqaro sheriklik aloqalarini diversifikatsiya qiladi va tobora kuchayib borayotgan raqobatli geosiyosiy muhitda o‘z mavqeini mustahkamlaydi.
Seul global masalalar instituti (SIGA) veb-saytida o‘qing
* Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.
