Samarqand shahri yana bir bor xalqaro siyosiy va iqtisodiy muloqotning muhim markazlaridan biri sifatidagi maqomini tasdiqladi. 2026 yil may oyining boshida Osiyo taraqqiyot banki Boshqaruvchilar kengashining 59 yillik yig‘ilishi o‘tkazilgani nafaqat yirik xalqaro voqea, balki Yangi O‘zbekistonning jahon maydonidagi ortib borayotgan nufuzining ramziga aylandi.
“Progress chorrahalari va mintaqaning o‘zaro bog‘langan kelajagini ilgari surish” shiori ostida o‘tgan forumda yuzdan ortiq davlatdan to‘rt mingdan ziyod vakillar, jumladan xalqaro ekspertlar, hukumat vakillari, moliyaviy institutlar hamda biznes doiralari ishtirok etdi. Tadbirning ko‘lami xalqaro hamjamiyatning O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlarga va mamlakatning mintaqaviy hamkorlikning yangi me’morchiligini shakllantirishdagi roliga bo‘lgan qiziqishi tobora ortib borayotganini ko‘rsatmoqda.
Forum doirasida Prezident Shavkat Mirziyoyevning nutqi alohida e’tiborni tortdi. Unda mamlakat islohotlar siyosatining asosiy natijalari bayon etildi. So‘nggi yillarda O‘zbekiston iqtisodiyoti barqaror o‘sish sur’atlarini namoyon etmoqda. 2016 yildan buyon mamlakatga qariyb 150 milliard dollar xorijiy investitsiyalar jalb qilindi, yalpi ichki mahsulot hajmi deyarli uch barobar oshdi, kambag‘allik darajasi esa sezilarli kamaydi. Ushbu ko‘rsatkichlar davlat boshqaruvining tizimli modernizatsiyasi, iqtisodiyotni liberallashtirish va xalqaro hamkorlikning kengayishini aks ettirmoqda.
O‘zbekiston va Osiyo taraqqiyot banki o‘rtasidagi hamkorlikning sifat jihatidan rivojlanishi ham muhim ahamiyatga ega. O‘ttiz yil davomida hamkorlik alohida infratuzilmaviy loyihalardan kompleks strategik sheriklik modeliga aylandi. Amalga oshirilgan va davom etayotgan loyihalarning umumiy portfeli qariyb 16 milliard dollarga yetdi. Samarqandda imzolangan “O‘zbekiston va OTB 2030 yilgacha” hamkorlik dasturi esa 12,5 milliard dollar miqdoridagi moliyalashtirishni nazarda tutadi.
Hamkorlikning hozirgi bosqichidagi muhim jihatlardan biri uzoq muddatli texnologik va infratuzilmaviy transformatsiyalarga yo‘naltirilganidir. Prezident tomonidan belgilangan strategik yo‘nalishlar orasida raqamli transformatsiya, sun’iy intellektni rivojlantirish, “yashil” energetikaga o‘tish, strategik mineral resurslarni rivojlantirish hamda mintaqaviy bog‘liqlikni mustahkamlash alohida o‘rin egallaydi.
Toshkent shahrida “Osiyo uchun raqamli magistral” dasturining mintaqaviy muvofiqlashtirish markazini tashkil etish va sun’iy intellektni rivojlantirish tashabbusi alohida e’tiborga loyiqdir. Bu O‘zbekistonning nafaqat global texnologik o‘zgarishlarga moslashishga, balki Markaziy Osiyoda ushbu jarayonlarni shakllantiruvchi markazlardan biriga aylanishga intilayotganini ko‘rsatadi.
Energetika sohasida O‘zbekiston allaqachon sezilarli natijalarga erishmoqda. Mamlakatda yirik quyosh va shamol elektr stansiyalari ishga tushirildi, qayta tiklanuvchi energiya manbalari ulushi esa izchil ortib bormoqda. Xalqaro moliyaviy institutlar ko‘magi O‘zbekistonni Yevrosiyoda shakllanayotgan “yashil” energetika makonining muhim ishtirokchilaridan biriga aylantirmoqda.
Samarqand forumi zamonaviy O‘zbekiston nafaqat ichki taraqqiyotga, balki o‘zaro bog‘liqlik, investitsiyalar va texnologik modernizatsiyaga asoslangan barqaror mintaqaviy hamkorlik modelini shakllantirishga intilayotganini namoyish etdi. Tarixan Samarqand Buyuk ipak yo‘lining savdo va madaniy yo‘nalishlari kesishgan maskan bo‘lgan. Bugungi kunda esa ushbu shahar yana mintaqaning kelajak taraqqiyoti g‘oyalari shakllanadigan va xalqaro sheriklikning yangi avlod mexanizmlari ishlab chiqiladigan maydonga aylanmoqda.
* Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.
