Mushtariy Usmonovaning “Markaziy Osiyo mamlakatlarida raqamlashtirish va ijtimoiy tartibning o‘zgarishi” (Astana, 2025) xalqaro konferensiyasi to‘plamida chop etilgan maqolasida To‘rtinchi sanoat inqilobi sharoitida mamlakat mehnat bozorining o‘zgarishi tahlil qilingan. Muallif raqamlashtirishni iqtisodiyotdagi tarkibiy o‘zgarishlarning asosiy harakatlantiruvchi kuchi, platforma bandligining shakllanishi va global gig-iqtisodiyotning o‘sishi sifatida ko‘rib chiqadi. Bular mehnatni tashkil etish va xodimlarni ijtimoiy himoya qilishning an’anaviy modellariga jiddiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
O‘zbekiston raqamli iqtisodiyotining milliy rivojlanish dinamikasiga alohida e’tibor qaratilgan. Usmonova ta’kidlashicha, “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi va IT sohasining jadal rivojlanishi mamlakatni mintaqaviy IT-markazga aylantirish uchun zamin yaratmoqda. Sohaning yalpi qo‘shilgan qiymati o‘sishi, raqamli xizmatlar eksportining kengayishi va IT Park orqali institutsional qo‘llab-quvvatlash bandlikning yangi segmenti shakllanayotgani hamda “IT-sinf” ijtimoiy-iqtisodiy hodisa sifatida vujudga kelayotganidan dalolat beradi.
Maqolada raqamli bandlikning asosiy tendensiyalari batafsil yoritilgan: o‘zini o‘zi band qilganlar sonining keskin ko‘payishi, masofaviy ish va frilanserlikning keng tarqalishi, shuningdek, o‘zbekistonlik mutaxassislarning xalqaro raqamli mehnat tarmoqlariga qo‘shilishi. Muallif raqamli sektor yoshlar va yangi kasbiy guruhlar uchun muhim daromad manbaiga aylanayotganini ko‘rsatadi, shu bilan birga mintaqaviy tengsizlik, malakali kadrlar yetishmasligi va platforma ishchilarining yetarli darajada ijtimoiy himoyalanmaganligi muammolarini ochib beradi.
Tadqiqotni yakunlar ekan, Usmonova O‘zbekistonning barqaror rivojlanishi uchun raqamli bandlikning ham muammolari, ham muhim imkoniyatlarini ta’kidlaydi. Raqamli iqtisodiyot eksportni diversifikatsiya qilish, ayollar va yoshlarning mehnat inklyuziyasini kengaytirish, hududlarni rivojlantirish va yangi o‘rta sinfni shakllantirish vositasi sifatida qaralmoqda. Maqola Markaziy Osiyoda raqamli transformatsiyaning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari va mehnat bozorini zamonaviylashtirish istiqbollarini tushunishga muhim hissa qo‘shadi.
* Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.
