Azamat Seitov va Sofiya Vohidovaning maqolasi O‘zbekistondagi maskulinlikning hududiy tafovutlariga bag‘ishlangan bo‘lib, unda bu mavzu Kimberli Krenshouning interseksional yondashuvi orqali ko‘rib chiqiladi. Mualliflar jamiyatdagi erkak rollarini faqat jins kategoriyasi bilan izohlab bo‘lmasligini ko‘rsatib beradi: ularga bir vaqtning o‘zida hudud, yosh, aholi punkti turi, iqtisodiy imkoniyatlar, migratsion mobillik va oilaviy munosabatlar tuzilmasi ham ta’sir qiladi.
Maqolada empirik baza sifatida nikoh va ajrimlar, nikohga kirish va uni bekor qilishning yoshga oid xususiyatlari bo‘yicha rasmiy statistik ma’lumotlar, shuningdek, hududlar kesimida ayollar tadbirkorligi va migratsiyaga oid ma’lumotlardan foydalanilgan. Shu ma’lumotlar asosida mualliflar O‘zbekiston oilaviy me’yorlar borasida bir xil makon emas, degan xulosaga keladi: turli hududlarda erkaklardan er, ota, boquvchi va oila boshlig‘i sifatidagi kutilmalar turlicha shakllanadi.
Ayollar iqtisodiy faolligining ortishi, urbanizatsiya va migratsiya an’anaviy oila modellarini qanday o‘zgartirayotganiga alohida e’tibor qaratilgan. Shahar va iqtisodiy jihatdan ancha mobil muhitlarda erkak roli asta-sekin yagona boquvchilikdan farzand tarbiyasida qatnashish, mas’uliyatni bo‘lishish va oilaviy muloqotni o‘z ichiga olgan sheriklik modeliga o‘tib bormoqda. Katta oilaning o‘rni kuchli va iqtisodiy imkoniyatlari cheklangan hududlarda esa an’anaviy kutilmalar barqarorroq saqlanib qolmoqda.
Maqolaning asosiy amaliy xulosasi hududiy o‘ziga xoslikni hisobga oluvchi ijtimoiy va gender siyosati zarurligidan iborat. Mualliflar ta’kidlashicha, teng imkoniyatlarga asoslangan yagona qadriyatlar tizimi saqlanib qolishi kerak, ammo uni amalga oshirish vositalari turlicha bo‘lishi lozim: ayrim hududlarda oilaviy mojarolarning oldini olish va yosh oilalarni tayyorlash muhimroq bo‘lsa, boshqalarida oilaviy mediatsiya, huquqiy maslahatlar, bandlikni qo‘llab-quvvatlash va otalikning ijobiy modellarini rivojlantirish ahamiyatlidir.
* Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.
