Strategik bog‘liqlik markazi rahbari Nargiza Umarova Daryo.uz nashrida e’lon qilingan tahliliy ko‘rsatuvda ishtirok etdi. Suhbat Eronning geosiyosiy va transport-logistika tizimidagi o‘rni masalasiga bag‘ishlandi. Muloqot davomida ekspert Eron bugungi kunda ham Yevropa va Osiyoni bog‘lovchi muhim chorraha bo‘lib qolayotganini ta’kidladi. Uning fikricha, sanksiyalar va siyosiy bosimlarga qaramay, Eronning strategik geografik joylashuvi uni “Sharq–G‘arb” va “Shimol–Janub” yo‘nalishlaridagi asosiy qit’alararo koridorlar markaziga aylantirib turibdi. Nargiza Umarova, shuningdek, Xitoyning Eronga bo‘lgan qiziqishlari, Turkiyaning mintaqaviy logistika jarayonlaridagi roli hamda Eronning O‘zbekiston uchun transport va tashqi iqtisodiy aloqalarni diversifikatsiya qilishdagi ahamiyatini tahlil qildi. Suhbatda mintaqaviy xavfsizlik masalalari va AQShning Tehronga nisbatan bosim o‘tkazish sabablari ham muhokama qilindi. * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.

Hayotjon Ibragimov Qozog‘istonning “National Business Kazakhstan” axborot-tahliliy nashriga O‘zbekistonning uran sanoati va atom energetikasi istiqbollari bo‘yicha ekspert izohini taqdim etdi. Ekspert tomonidan O‘zbekiston tomonidan ilk bor ochiq e’lon qilingan uran qazib olish hajmlari va zaxiralari, yangi konlarni o‘zlashtirish hamda atom elektr stansiyasi qurilishi rejalari tahlil qilinadi. Ibragimov o‘z izohida O‘zbekiston Qozog‘iston bilan uran zaxiralari yoki qazib olish hajmlari bo‘yicha raqobatlashishni maqsad qilmaganini ta’kidladi. Uning fikricha, mamlakatning asosiy strategik vazifasi – barqaror ishlab chiqarish darajasini ta’minlash, jahonning yetakchi uran ishlab chiqaruvchilari qatoridan mustahkam o‘rin egallash va uzoq muddatli energetik xavfsizlikni kuchaytirishdan iborat. Shuningdek, ekspert atom yoqilg‘isi sikliga alohida e’tibor qaratib, mavjud texnologik va hamkorlik modellari doirasida xom uran eksport qilinishi, kelajakdagi AES uchun yoqilg‘ini boyitish va yig‘ish ishlari esa xorijda amalga oshirilishini qayd etdi. “National Business Kazakhstan” saytida o‘qing * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.

So‘nggi yillarda O‘zbekiston–Xitoy munosabatlari izchil ravishda yangi bosqichga ko‘tarilib, siyosiy ishonch va iqtisodiy integratsiya chuqurlashib bormoqda. Abbos Boboxonov hamda JIDU talabasi va IXTI volontyori Mohinur Hasanova ta’kidlashicha, Xitoy O‘zbekistonning eng yirik savdo hamkorlaridan biri va yetakchi investor sifatidagi mavqeini mustahkamlab kelmoqda, Toshkent esa Pekinni milliy iqtisodiyotni modernizatsiya qilish, infratuzilma va sanoat salohiyatini oshirish, shuningdek texnologik yangilanish yo‘nalishlarida muhim strategik hamkor deb biladi. 2025-yil davomida o‘tgan oliy darajadagi uchrashuvlar va tarmoq maslahatlashuvlar mavjud hamkorlikni institutlashtirish hamda amaliy natijadorlikni kuchaytirishga xizmat qilgani qayd etiladi. Maqolada siyosiy muloqotning barqarorligi alohida urg‘u bilan yoritiladi: Prezident Shavkat Mirziyoyev va XXR Raisi Si Szinpinning 2025-yildagi muntazam uchrashuvlari, hukumatlararo qo‘mita, TIVlar o‘rtasidagi Strategik muloqot kabi mexanizmlar orqali hamkorlik “har tomonlama strategik sheriklik” darajasida mustahkamlanmoqda. Iqtisodiy ko‘rsatkichlar ham bu jarayonning muhim tayanchi sifatida keltiriladi: 2025-yil yanvar–noyabr oylarida tovar ayirboshlash 14,6 mlrd dollarga yetgani, 2017–2024-yillarda jalb etilgan Xitoy investitsiyalari 24,6 mlrd dollarni tashkil etgani va qo‘shma loyihalar portfeli kengayib borayotgani ta’kidlanadi. Xitoy kapitali ishtirokidagi korxonalar sonining oshishi va yirik sanoat tashabbuslari (jumladan ishlab chiqarish va energetika yo‘nalishlari) hamkorlikning amaliy ko‘lamini kengaytirayotgan omillar sifatida ko‘rsatiladi. Shu bilan birga, mualliflar kelgusi bosqichda hamkorlikni muvozanatli rivojlantirish zarurligini qayd etadilar: innovatsiya va ta’lim sohalaridagi integratsiyani chuqurlashtirish, eksport imkoniyatlarini kengaytirish, standartlashtirish va sertifikatlash mexanizmlarini yaqinlashtirish, hamda savdo nomutanosibligini bosqichma-bosqich kamaytirish ustuvor vazifalar sifatida ilgari suriladi. 2025-yildan 30 kunlik vizasiz rejim joriy etilgani esa insonlararo aloqalar, turizm va ta’lim hamkorligini jadallashtirib, uzoq muddatda o‘zaro ishonchni yanada mustahkamlashi kutiladi. “UzA” O‘zbekiston Milliy axborot agentligida saytida o‘qing * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.

Qirgʻizistonning “Kabar” axborot agentligiga bergan intervyusida Azamat Seitov Prezident Sadir Japarovning hokimiyatdagi ilk besh yilini Qirgʻizistonning zamonaviy tarixidagi burilish davri sifatida baholadi. Seitov taʼkidlashicha, Sadir Japarov prezidentlikka kelgan paytda mamlakat siyosiy beqarorlik, zaif institutsional tuzilmalar va jamiyatdagi chuqur norozilik holatida edi. Biroq soʻnggi besh yil davomida Qirgʻiziston suverenitetni mustahkamlash, ichki resurslarni safarbar etish va aniq strategik rivojlanish yoʻnalishini belgilashga qaratilgan nisbatan barqaror davlat boshqaruvi modeliga oʻta oldi. Tahlilning muhim qismi iqtisodiy va institutsional oʻzgarishlarga bagʻishlangan. Seitov yalpi ichki mahsulotning barqaror oʻsishi, davlat byudjeti hajmining ortishi, investitsiya faolligining tiklanishi hamda davlat institutlariga nisbatan jamoatchilik ishonchining mustahkamlanishini alohida qayd etadi. Uning fikricha, ushbu davr koʻp millatli jamiyat sharoitida uzoq muddatli barqarorlikni taʼminlash uchun zarur boʻlgan bashorat qilinadigan va barqaror boshqaruv tizimining poydevorini yaratdi. Intervyuda tashqi siyosatdagi yutuqlar, ayniqsa Markaziy Osiyo davlatlari bilan munosabatlarni normallashtirish va chuqurlashtirish masalasiga katta eʼtibor qaratilgan. Seitov Qirgʻiziston va Oʻzbekiston prezidentlari oʻrtasidagi oʻzaro ishonchning yuqori darajasini taʼkidlab, rahbarlar oʻrtasidagi doimiy va ochiq muloqot mintaqaviy barqarorlik va strategik hamkorlikning muhim omiliga aylanganini qayd etadi. Uning bahosicha, mamlakat hozirda oʻz tarixidagi yangi bosqichga ishonch bilan qadam qoʻymoqda, bu yerda mintaqaviy barqarorlik tobora istisno emas, balki meʼyorga aylanib bormoqda. “Kabar” veb-saytida o‘qing * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.

Deutsche Welle uchun bergan intervyusida Abbos Boboxonov Xitoyning Markaziy Osiyodagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalarini tez o‘sib borayotgan, ammo sifati va oqibatlari jihatidan bir xil bo‘lmagan tendensiya sifatida tasvirlaydi. 2016-yildan buyon mintaqada to‘plangan to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar hajmi deyarli ikki barobarga oshgani va sarmoyalarning asosan Qozog‘iston, O‘zbekiston va Turkmanistonga yo‘naltirilgani fonida, ekspert dinamikaning “o‘z-o‘zidan qadrli” emasligini ta’kidlaydi: u mintaqa mamlakatlari iqtisodiy siyosatidagi tarkibiy o‘zgarishlarni va Pekinning uzoq muddatli tashqi iqtisodiy ustuvorliklarini aks ettiradi. Ekspert Xitoy kapitalining o‘sishini, birinchidan, “Bir makon, bir yo‘l” tashabbusi mantig‘i bilan bog‘laydi. Bu doirada Xitoy asosan o‘z manfaatlariga bevosita aloqador sohalarga – infratuzilma, energetika va sanoatga sarmoya kiritmoqda. Ikkinchidan, u mintaqadagi siyosiy va iqtisodiy o‘zgarishlarga e’tibor qaratadi: bir qator davlatlarda rahbarlarning almashinuvi iqtisodiyot va investitsiya siyosatiga nisbatan liberal yondashuvlar bilan birga kechdi. Bu esa xitoylik investorlar uchun bozorlarning bashorat qilinishi va jozibadorligini oshirdi. Uning fikricha, aynan liberallashtirish va o‘zaro ishonchning o‘sishi loyihalarni kengaytirish uchun “imkoniyatlar oynasi”ni ochdi. Xavf-xatarlar haqida gapirganda, Boboxonov muhim farqni ko‘rsatadi: xavfni investitsiyalarning o‘zi emas, balki loyihalarning yetarli darajada ishlab chiqilmasligi va ijrosini nazorat qilmaslik, shu jumladan loyihalarning barbod bo‘lishiga va qarz zaifliklariga olib kelishi mumkin bo‘lgan korrupsiya elementlari keltirib chiqaradi. Shuningdek, u nozik ijtimoiy jihatga ham e’tibor qaratadi – Xitoy kapitali ishtirokidagi kompaniyalar sonining keskin ko‘payishi fonida mahalliy bozorlarda tanqidiy kayfiyat va raqobatning kuchayishi kuzatilmoqda. Deutsche Welleda o‘qing * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.

Xitoyning “Jenmin jibao” gazetasida e’lon qilingan maqolada Osiyo-Tinch okeani tadqiqotlari markazi yetakchi ilmiy xodimi Madina Alimova kambag‘allikni qisqartirish sohasidagi O‘zbekiston-Xitoy hamkorligiga batafsil tahliliy sharh bergan. U buni ikki mamlakatning amaliy yo‘naltirilgan o‘zaro aloqasining asosiy misollaridan biri sifatida ko‘rib chiqadi. Muallif Xitoyning mutlaq qashshoqlikni tugatish strategiyasi va O‘zbekistondagi zamonaviy ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar o‘rtasida izchil qiyoslar o‘tkazadi. Bunda Toshkent Xitoy modelini shunchaki nusxalamayotgani, balki uni milliy, madaniy va institutsional xususiyatlarni inobatga olgan holda moslashtirayotgani ta’kidlanadi. Maqolada hamkorlikning siyosiy jihatiga alohida e’tibor qaratilgan. Alimova har ikki mamlakatda kambag‘allikka qarshi kurash oliy davlat ustuvorligi darajasiga ko‘tarilgani va bu jarayon yetakchilar – O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev va XXR Raisi Si Szinpinning shaxsiy ishtiroki bilan qo‘llab-quvvatlanayotganini ta’kidlaydi. Ikki tomonlama sammitlar va xalqaro maydondagi bayonotlar prizmasi orqali maqola siyosiy iroda qanday qilib aniq mexanizmlarga – idoralararo memorandumlar va kichik qo‘mitalardan tortib, mintaqaviy darajadagi tajriba almashish dasturlari va sinov loyihalarigacha aylanayotganini ko‘rsatadi. Ishning muhim tahliliy jihati amaliy tarkibiy qismga qaratilgan: muallif O‘zbekistonda kambag‘allikka qarshi kurashning Xitoy manzilli modeli elementlari qo‘llanilishini batafsil tasvirlaydi. Bular sinovdan o‘tayotgan hududlarda infratuzilmani rivojlantirish, mahallalarni qo‘llab-quvvatlash, ish o‘rinlari yaratish va boshqaruv kadrlarini tayyorlashni o‘z ichiga oladi. Bunda nafaqat samarali vositalarni o‘zlashtirish, balki barqaror o‘sish, bandlik va inson kapitaliga yo‘naltirilgan ijtimoiy siyosatning yaxlit milliy tizimini shakllantirish samaradorlikning asosiy omili bo‘layotgani alohida qayd etiladi. Umuman olganda, maqola kambag‘allikni qisqartirish sohasidagi O‘zbekiston-Xitoy hamkorligini BMTning Barqaror rivojlanish maqsadlari va Global taraqqiyot tashabbusi keng kontekstiga uyg‘unlashgan o‘zaro to‘ldiruvchi sheriklik namunasi sifatida tasvirlaydi. Tahliliy uslub va faktik materiallarga boyligi nashrni nafaqat ikki tomonlama tajriba sharhi, balki global beqarorlik sharoitida ijtimoiy tengsizlikni bartaraf etishda davlatning o‘rni, xalqaro hamkorlik va moslashuvchan rivojlanish modellari haqidagi munozaraga konseptual hissa sifatida namoyon etadi. “Jenmin jibao”da o‘qing * Istiqbolli xalqaro tadqiqotlar instituti (IXTI) hech qanday masalada muassasaviy nuqtai nazarni bildirmaydi; bu yerda keltirilgan fikrlar faqatgina muallif yoki mualliflarga tegishli bo‘lib, ular IXTIning qarashlarini aks ettirmaydi.